تاريخ : هشتم شهريور 1394 ساعت 15:49   |   کد : 506

پژوهش " آسیب شناسی مادران سرپرست خانوار "
تهیه شده توسط سرکار خانم بلوری مرداد 94

به نام خالق زیبایی ها

 

مقدمه :

از نخستین روزهای شروع فعالیتهای " موسسه یاوران " با خانم " سهیلا بلوری" همراه بودیم ،  که او خود یک همراه ، یک همفکر و پایه گذار در یاوران بود.....

وحالا با تخصص کارشناس ارشد در زمینه مددکاری اجتماعی  با اوهمراهیم و قرار است با مقالاتی علمی و با کندوکاوی دقیق در خدمتش باشیم . و گروه هدف خود را که " خانوارهای مادر سرپرست " هستند، بیشتر و بهتر بشناسیم ......

امید آنکه این سلسله مقالات که در جهت افزایش سطح آگاهی مخاطب ارائه می گردد بتواند برای تک تک ما که تجربه چندین ساله در یاوران داریم کمکی مضاعف باشد .

مهری نوحی

 

"  آسیب شناسی مادران سرپرست خانوار "

زنان بیوه جوان که مسئولیت مراقبت از کودکان خود را به عهده دارند ، پس از فوت همسر با بسیاری از چالش های جسمی ، روحی ، عاطفی و مالی مواجه می شوند . همه مسئولیت ها شامل مراقبت از کودکان و تامین نیازهای مالی و عاطفی آنان که قبلا" بین زن و شوهر تقسیم می شده ، برروی شانه های مادر سنگینی می کند . علیرغم این واقعیت که افراد در شرایط مختلف واکنش های متفاوت نشان میدهند ، نتیجه بسیاری از تحقیقات حاکی از چالش های روحی ، جسمی و مالی مشترکی در میان افراد این گروه آسیب پذیر می باشد . دراین مقاله سعی می شود ضمن طرح این مشکلات به طور مبسوط در مورد هریک از این چالشها بحث وبررسی نمائیم . امید آن که آگاهی و اقدامات هریک از ما در ارتباط با شرایط و مشکلات مادران سرپرست خانوار گامی مثبت درجهت بهبود شرایط زندگی آنان باشد .

الف- مشکلات روحی : سختترین معضلات روحی بلافاصله پس از ، فوت همسر شروع می شود . این مقطع در اکثر موارد شامل انکار واقعیت و احساس خشم مفرط میباشد . بسیاری از افراد با ازدست دادن همسر احساس یاس و ناامیدی ، درماندگی و تنهایی ، فروپاشیدن آمال و آرزوها ، نداشتن حامی و تکیه گاه و نگرانی مفرط نسبت به آینده خود و فرزندان شان می نمایند . بسیاری از تحقیقات ، بازگشت به دوران تجرد ، از دست دادن هویت خود به عنوان یک فرد متاهل و بازسازی هویتی جدید به عنوان فردی مجرد با انبوه مسئولیتها را یکی از بزرگترین معظلات روحی این دسته از بانوان به شمار میاورند . عدم دریافت حمایت های روحی ، معنوی و مالی منجر به عمیق ترو طولانی تر شدن دوران دردناک سوگواری و متوقف شدن شخص در این مرحله میگردد. این پدیده نهایتا" میتواند سرمنشاء بیماریهای عدیده  روحی و جسمی مانند افسردگی و دیگر ناراحتی های متعدد اعصاب و روان گردد.

ب- مشکلات مراقبت و تربیت کودکان :

عدم توانایی دربرآورده ساختن نیازهای روحی و مالی فرزندان و مراقبت کامل از آنان و احساس شدید گناه نسبت به این ناتوانی بسته به علت مرگ همسر این احساس گناه می تواند را مضاعف شود . به ویژه برای بانوانی که همسر خود را در اثر ، خودکشی ، اعتیاد ، ویا ارتکاب جرم و اعمال غیر قانونی از دست داده اند . از دست دادن همسر موجب پیچیدگی و تزلزل زیادی در نقشی که تک تک افراد خانواده دارند می گردد (role confusion). به عنوان مثال مادری که همیشه نقش حامی همسر و فرزندان خود را ایفا میکرده ، پس از مرگ همسر وادار به اجرای نقش مدیریت خانواده را که قبلآ همسرش به عهده داشته ، می شود .این امر به تنهایی قابلیت ایجاد پیچیدگی روحی و رفتاری زیادی را در خانواده دارد . برای مثال دربرخی موارد فرزند پسر از قبول نقش جدید مادر سرباز زده و خود را جایگزین پدر احساس می کند . ویا فرزند دختر سعی در مشارکت بیشتراز حد توان خود با مادر در اجرای مسئولیت های وی می نماید . این امر به تنهائی فرصت کودکی کردن را از کودکان گرفته و باعث جهش تکاملی آنان می شود . پیامد های این پدیده توام با گسترش روابط ناسالم بین افراد خانواده و پیچیدگی روحی و رفتاری به هنگام بزرگسالی میگردد. از دست دادن پدر در برخی موارد سبب طغیان روحی و عصبانیت درونی فرزندان شده و این امر در پسران به شکل پرخاشگری ، زدو خورد و تخریب ودر دختران به شکل درخود فرو رفتن ، انزوا و افسردگی بروز می نماید . خستگی مفرط روحی و جسمی مادر و تحمل بار سنگین مسئولیت می تواند باعث کم صبری و پرخاشگری مادر و متعاقبا" منجر به اعمال خشونت جسمی و کلامی نسبت به کودکان گردد.

ج- مشکلات مالی : با توجه به ساختار اجتماعی و فرهنگی کشورمان بخصوص در طبقات محروم تر جامعه که مردان تنها نان آور خانواده میباشند ، پس از مرگ پدر مواجهه ی  خانواده  با چالش های عمیق مالی اجتناب ناپذیر می باشد . نداشتن مهارت های علمی و فنی ، عدم تساوی زن و مرد دربازار کار و هزینه سنگین مراقبت از کودکان در مراکز نگهداری ، امکان اشتغال و کسب در امد بانوان را در اکثر موارد غیر ممکن می سازد . مجموع این عوامل ازیک طرف و عدم تامین اجتماعی و مالی از طرف دیگر این گروه از بانوان را با مصائب زیادی در زمینه فراهم کردن نیازهای اولیه خانواده شامل فراهم کردن  یا حفظ سرپناه ، تامین مواد غذایی ، خدمات درمانی ، پوشاک ، امکانات تحصیلی و سایر هزینه های اجتناب ناپذیر و اولیه زندگی مواجه می سازد.

براساس نتایج بدست آمده از تحقیقات اجتماعی در سراسر دنیا پیرامون اثرات سوء فقر و برآورده نشدن نیازهای اولیه ، فقر وتنگدستی ، پیچیدگی های روحی ، جسمی و رفتاری جبران ناپذیری به بار می آورد.

بسیاری از تحقیقات فقر را بعنوان موثرترین عامل ناهنجاری ها و مفاسد اخلاقی ، کردار ، روحی ، جسمانی و اجتماعی میداند.

براساس آمار بدست آمده در کشورآمریکا با وجود دارا بودن سیستم خدمات اجتماعی منظم و نسبتآ غنی خانواده های تک سرپرست (یامادرسرپرست) پنج برابر بیشتر از خانواده هایی که توسط والدین سرپرستی می شوند در معرض فقر و معظلات ناشی از آن قرار دارند . بنا به تئوری ارائه شده توسط آبراهام  مازلو  تئوریسین و روانشناس مشهور رشد و تکامل روحی و رفتاری شخصی که ازنیازهای اولیه زندگی محروم  و فاقد احساس امنیت  عاطفی ، جانی و مالی باشد به شدت به مخاطره افتاده و اکثرا" غیر ممکن میگردد.

جذب اجباری کودکان به بازار کار و اشاعه فحشا از مخرب ترین تاثیرات فقر بر روی این گروه آسیب پذیر جامعه خواهد بود .

وحال فعالیتهائی که بیش از یک دهه در "موسسه خیریه یاوران ایتام" با همراهی و همیاری شما یاوران ، خیرین و داوطلبان گرانمایه آغاز نمودیم تلاشی است در جهت بهبود وضعیت معیشتی و روحی و روانی خانوارهای مادر سرپرست که باز هم بیشتر بیشتر به آن خواهیم پرداخت .

سهیلا بلوری

مرداد1394

Share
آدرس ايميل شما:  
آدرس ايميل دريافت کنندگان  
 


نام  
ايميل    
توضيحات  
 
   
   
 



نقل مطالب با ذکر نام مرجع بلامانع می باشد. کليه حقوق مادی و معنوی متعلق به موسسه خيريه ياوران ايتام می باشد.