تاريخ : پنجم بهمن 1395 ساعت 12:21   |   کد : 551

پژوهش "آسیب شناسی مادران سرپرست خانوار" (مقاله شماره چهار)
تهیه شده توسط سرکار خانم سهیلا نوحی (بلوری) بهمن 95

با استعانت از درگاه  پروردگار ، مبحث آسیب پذیری خانواده های مادر سرپرست را با مروری به هرم نیازهای انسانی دکتر " آبراهام مزلو " روانشناس به نام آمریکائی ، پیگیری می نمائیم . در سال 1943 دکتر مزلو ، نیازهای انسانی را به 5 گروه به شرح ذیل تقسیم کرد .

1-    نیازهای اولیه جسمانی که بدون آنها ادامه حیات ناممکن میگردد . مانند نیاز به آب ، غذا وسرپناه

2-    نیاز به امنیت مالی و جانی که متضمن حفظ حیات می گردد. مانند زندگی در مکانی امن و بهره داشتن از خدمات درمانی و امنیت شغلی

3-    نیازهای روحی و روانی مانند احساس تعلق خاطر و وابستگی روحی به افراد نزدیک مانند همسر ، فرزندان ، والدین و یا دوستان ، به عبارتی دیگر نیاز به عشق ورزیدن و مورد محبت قرار گرفتن .

4-    نیاز به اعتماد به نفس داشتن ، از موفقیت اجتماعی برخوردار بودن ، مورد توجه و تشویق قرار گرفتن و احساس موفقیت کردن .

5-    مرحله آخر احساس رضایت حاصل از بهره وری های انسانی خوش و رسیدن به تکامل مطلوب درجه توانائی خویش ، یک انسان تکامل یافته پویای حق و حقیقت ، برقراری عدالت ، درصدد کسب آگاهی و علم و به دنبال زندگی هدفمندانه و پویا می باشد .

بطور مختصر تئوری مزلو بیانگر این نکته است که صعود از نردبان اعتلای انسانی بطور مرحله ای صورت میگیرد بطوریکه تامین یک نیاز در گروه تامین نیازهای حیاتی تر اولیه می باشد . از دیدگاه مزلو روندروند ترقی و رسیدن به غیب تکامل روحی و رفتاری برای انسانی که گرسنه ، بی سرپناه و با  در معرض خطر جانی قراردارد ، به مخاطره افتاده و گاها" غیر ممکن می گردد .

هرم نیازهای انسانی مزلو استفاده کاربردی شایان توجهی در سیستم تعلیم و تربیت و خدمات اجتماعی بسیاری از کشورها داشته است . برای مثال ، براساس این تئوری دست اندکاران تعلیم و تربیت و خدمات اجتماعی باید الزما" به تمام عوامل جسمانی ، روحی و روانی ، اجتماعی و خصوصیات فردی دانش آموزان که یادگیری آنان را تحت تاثیر قرار می دهد توجه نمائید . قدرت فراگیری و تمرکز ذهنی . کودک گرسنه ، خسته ، ناامن و درگیر با نقش های خانوادگی به میزان قابل توجهی کاسته می شود. در این مثال پیش از توسل جستن به سیستم تشویق یا تنبه باید اطمینان حاصل کرد که لااقل کودک از ایمنی نسبی بر خوردار بوده و با گرسنگی به مدرسه نمی رود .

با نگاهی دوباره به هرم مزلو می توان به راحتی دریافت که چگونه این مادران محروم در دو مرحله زیرین که شامل برآورده کردن نیازهای جسمی اولیه و امنیت فرزندانشان می باشد عمری را سپری می نمایند .

با مروری کوتاه بر پاره ای از محرومیت های این قشر آسیب پذیر به آسانی می توان پی برد که معنای زندگی برای ایشان حفظ حیات خویش و فرزندانشان که در دو مرحله اول هرم مزلو قراردارد ، خلاصه می شود :

-         سوء تغذیه و مبتلا شدن به امراض جسمانی و روحی عدیده ناشی از آن .

-         محرو میت از خدمات بهداشتی و بیمه درمانی .

-         محرمیت از مکان زندگی امن و مناسب .

-         نداشتن سیستم آب و فاضل آب بهداشتی .

-         محرومیت از سیستم گرمایش و سرمایش مناسب .

-         بیکاری

فقر وزنه بزرگ و سنگینی بر سر راه رسیدن به رشد و شکوفائی کامل انسانی و رسیدن به سجایای اخلاقی می باشد . بطور مثال از مادری که بطور مستمر بیم سیر کردن فرزندان ، پوشاندن لباس و کفش بر آنان و نگاه داشتن سقفی بر سرشان را دارد بسیار بیشتر احتمال میرود که بطور مثال جهت تامین این احتیاجات حتی اقدام به دروغگوئی نماید . از دیدگاه مزلو دریافت حمایت های مادی ، معنوی و اجتماعی برای رشد و شکوفائی کامل انسان الزامی می باشد .

درک عمیق از صدمات ، جسمی و روحی فقر بر خانواده ها به مددکاران عزیز کمک می نماید .که بتوانند با صبر و تحمل و درک بیشتری به ارائه خدمات به این قشر محروم بپردازند .

در اکثر جوامع ، فقر موروثی و زنجیری تقریبا" ناگسستنی می باشد . تحقیقات زیادی مبین این واقعیت است که شکستن زنجیر فقر ، به جز درپاره ای استثنائات بعید می باشد . افرادی که فقیر به دنیا می آیند اکثرا" فقیر هم از دنیا میروند و فرزندان فقیر به جا میگذارند . این امر به ویژه در کشورهائی مانند کشور ما که شکاف بین فقیر و غنی بسیار زیاد است و سیستم خدمات اجتماعی گسترده ای وجود ندارد ، بسیار صادق است . در چنین جوامعی رشد و نمو سازمانهائی مانند خیریه یاوران ایتام ، که در آن افراد خیر به یاری هم نوعان خویش همت می ورزند . بیشتر به چشم می خورد . عمل خداپسندانه مددکاری ، بدون درک صحیح از آفات خانمان سوز فقر ، مانند طبابت بدون آگاهی کامل از بیماریها می باشد . حال آن که مطالعه و بررسی آمار سوء فقر می تواند نوری بر مسیر خدا پسندانه مددکارران عزیز بیفکند .

Share
آدرس ايميل شما:  
آدرس ايميل دريافت کنندگان  
 


نام  
ايميل    
توضيحات  
 
   
   
 



نقل مطالب با ذکر نام مرجع بلامانع می باشد. کليه حقوق مادی و معنوی متعلق به موسسه خيريه ياوران ايتام می باشد.